Ἄρης	Τροχιὰ Ἄρεως Ὀρατότης Ἄρεως Πρόσωπα (Φάσεις) Σύνοδος / Ἀντίθεσις, Ἀναδρομὴ καὶ Συνοδικός Κύκλος

Στοιχεῖα
ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΜΕΓΕΘΟΣ (ΛΑΜΠΡΟΤΗΣ)		-2
ΑΠΟΣΤΑΣΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΗ	ΕΛΑΧΙΣΤΗ	55.700.000 χλμ
	ΜΕΓΙΣΤΗ	401.300.000 χλμ
ΑΠΟΣΤΑΣΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ	ΠΕΡΙΗΛΙΟΝ	206.620.000 χλμ
	ΑΦΗΛΙΟΝ	249.230.000 χλμ
ΑΣΤΡΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗΣ		686,980 γήιναι ἡμέραι
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗΣ		24,6229 γήιναι ὥραι
ΜΗΚΟΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΗΜΕΡΟΝΥΚΤΙΟΝ)		24,6597 γήιναι ὥραι
ΚΛΙΣΙΣ ΤΟΥ ΑΞΟΝΟΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗΣ		25,19°
ΤΑΧΥΤΗΣ ΤΡΟΧΙΑΣ	ΕΛΑΧΙΣΤΗ	21,97 χλμ/δευτ
	ΜΕΓΙΣΤΗ	26,50 χλμ/δευτ
ΚΛΙΣΙΣ ΤΡΟΧΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΚΛΕΙΠΤΙΚΗΝ		1,85061°
ΕΚΚΕΝΤΡΟΤΗΣ ΤΡΟΧΙΑΣ		0,2488
ΦΥΣΙΚΟΙ ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ		2 (Φόβος, Δεῖμος)

Τροχιὰ

Ὁ Ἄρης εἶναι ὁ τέταρτος πλανήτης ἀπὸ τὸν Ἥλιον. Γνωστὸς ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα διὰ τὸ χαρακτηριστικὸν ἐρυθρὸν χρῶμα του, ἔλαβε τὴν ὀνομασίαν του ἐκ τοῦ Θεοῦ τοῦ Πολέμου Ἄρεως. Οἱ ἀρχαῖοι Αἰγύπτιοι τὸν ὀνόμασαν Χερ Ντεσερ, ὁ ἐρυθρὸς, καὶ οἱ Ῥωμαίοι Mars ἐνῶ ἀπὸ τὴν ἀλεξανδρινὴν ἐποχήν καὶ ἔπειτα προσωνυμήθη Θοῦρος καὶ Πυρόεις.

Εἶναι ὁ πρῶτος ἐκ τῶν καλουμένων ἐξωτερικῶν πλανητῶν, δηλαδὴ τῶν εὐρισκομένων μεταξὺ Γῆς καὶ Πλούτωνος καὶ ἡ μέση ἀπόστασίς του ἀπὸ τὸν Ἥλιον εἶναι περίπου 230 ἐκ. χλμ., περίπου ὅσο τὸ 1 1/2 τῆς ἀποστάσεως τῆς Γῆς-Ἡλίου. Χρειάζεται σχεδόν 687 γήινας ἡμέρας ἢ 1,88 γήινα ἔτη (1 ἔτος 320 ἡμέρας καὶ 18,2 ὥρας) διὰ μία πλήρην περιφοράν γύρω ἀπὸ τὸν Ἥλιον. Ἡ ἀξονικὴ περίοδος περιστροφῆς καὶ οἱ ἐποχιακοὶ κύκλοι τοῦ πλανήτου Ἄρεως ὁμοιάζουν μὲ τῆς Γῆς. Τὸ ἡμερονύκτιον διαρκεῖ 24 ὥρας 39' 35'', ἐλαχίστως μεγαλύτερον τῆς Γῆς, καὶ ἡ ἀξονικὴ κλίσις του εἶναι 25,19° μὲ ἀποτέλεσμα παρόμοιας ἐποχάς, ἄν καὶ ἡ διάρκειά των εἶναι σχεδόν διπλάσια τῶν γηίνων ἐποχῶν.

Ἔχει σχετικῶς μεγάλη ἐκκεντρότητα 0,09 περίπου - εἶναι ἡ τρίτη μεγαλύτερη τοῦ ἡλιακοῦ συστήματος μετὰ τοῦ Ἑρμοῦ καὶ τοῦ Πλούτωνος. Ἀλλὰ εἰς τὸ ἀπώτατον παρελθόν ἡ τροχιά ου ἦταν λίαν κυκλικὴ, π.χ. πρὸ 1,35 ἐκ. ἐτῶν ἡ ἐκκεντρότης του ἦταν μόλις 0,002. Τὰ τελευταῖα 35.000 ἔτη ἡ τροχιά τοῦ Ἄρεως γίνεται ἐλαφρῶς ἐκκεντροτέρα λόγῳ τῶν βαρυτικῶν ἐπιδράσεων τῶν γειτόνων πλανητῶν. Ἐπίσης ἡ ἐλάχιστη ἀπόστασις μεταξὺ Γῆς καὶ Ἄρεως θὰ συνεχίσει νὰ μειώνεται ἠπίως τὰ ἐπόμενα 25.000 ἔτη.

Ἔχει δύο δορυφόρους, τοὺς Φόβον καὶ Δεῖμον, ποὺ ἀνεκαλύφθησαν τὸ 2653 μ.Ὀ. (+1877) ὑπὸ τοῦ ἀστρονόμου Asaph Hall. Εἶναι ἀκανονίστου σχήματος καὶ πιστεύεται ὅτι εἶναι ἀστεροειδεῖς ποὺ περιήλθαν κάποτε ἐντός τῆς τροχιὰς τοῦ Ἄρεως. Ἡ τροχιά των εἶναι ἀσυνήθιστη. Παρατηρητὴς ἐπὶ τοῦ Ἄρεως θὰ ἔβλεπε τὸν ταχυτέρως κινοῦμενον Φόβον νὰ ἀνατέλλῃ ἀπὸ τὴν δύσιν, νὰ δύῃ εἰς τὴν ἀνατολὴν καὶ νὰ ἀνατέλλῃ πάλι ἐντὸς 11 ὡρῶν.

Ὁ Δεῖμος ἀνατέλλει ἀπὸ τὴν ἀνατολὴν ἀλλὰ κινεῖται βραδέως καὶ παρότι συμπληρώνει μία περιστροφὴν ἐντὸς 30 ὡρῶν, χρειάζεται περίπου 2,7 ἡμέρας διὰ νὰ δύσῃ καὶ ὁμοίως διὰ νὰ ἀνατέλλῃ πάλι, λόγῳ τῆς βραδυτάτης κινήσεώς του ἐν σχέσει μὲ τὴν περιστροφήν τοῦ Ἄρεως. Ὁ Δεῖμος εἶναι μόλις ἐκτός τῶν ὁρίων τῆς συγχρόνου περιστροφῆς, ὅπου ἡ περίοδος περιστροφῆς του γύρω ἀπὸ τὸν Ἄρην θα ταυτιζόταν μὲ τὴν ἀξονικὴν περιστροφήν τοῦ πλανήτου (30 ὥρας ἔναντι 24,6 ὡρῶν) ἀλλὰ εὐρίσκεται εἰς χαμηλότερον ὕψος ἀπὸ τοῦ ἐπιτρέποντος μία σταθερήν σύγχρονην περιστροφήν. Οὔτως αἱ παλιρροιακαὶ δυνάμεις τοῦ Ἄρεως ἔλκουν σταδιακῶς τὸν δορυφόρον καὶ ἐκτιμᾶται ὅτι εἰς περίπου 50 ἐκ. ἔτη θὰ συγκρουσθεῖ τῇ ἐπιφανείᾳ τοῦ πλανήτου ἤ θὰ κατακερματισθεῖ δημιουργώντας δακτύλιον περί τοῦ πλανήτου.

Δὲν εἶναι σαφὲς τινί τρόπῳ οἱ δύο δορυφόροι αἰχμαλωτίσθησαν ἀπὸ τὸν Ἄρην, ἕναν πλανήτην δίχως ἀτμόσφαιραν. Ἀμφοτέρων αἱ τροχιαί εἶναι κυκλικαὶ καὶ εἰς τὸ ὕψος τοῦ ἰσημερινοῦ τοῦ πλανήτου, γεγονός λίαν ἀσυνήθιστον διὰ αἰχμαλωτισθέντα σώματα. Ἐπιπλέον ἀστεροειδεῖς τέτοιου μεγάλου μεγέθους ὡς οἱ Φόβος καὶ Δεῖμος εἶναι σπάνιοι καὶ διπλὸ σύστημα ἀστεροειδῶν λίαν σπανιότερον ἐκτὸς τῆς τῶν ἀστεροειδῶν ζώνης. Οὔτως προτείνεται καὶ ἡ θεωρία τῆς ὑπάρξεως κάποιου τρίτου σώματος, ποὺ ἐξερράγη (ἢ συνεκροῦσθη μετὰ ἄλλου σώματος) ἐκεῖ ὅπου σήμερα εὐρίσκεται ἡ ζώνη, ἀπὸ ὅπου πιθανῶς νὰ προήλθαν οἱ ἀκανονίστου σχήματος δορυφόροι τοῦ Ἄρεως.

Ἄρεως Ὀρατότης

Ὁ Ἄρης εἶναι λαμπρὸ σῶμα καὶ ἀναγνωρίζεται ἀμέσως ἀπὸ τὸ χαρακτηριστικὸν ἐρυθροκίτρινον χρῶμα του. Ἡ φωτεινότης του ἐμφανίζει τὴν μεγαλυτέραν αὐξομείωσιν μεταξὺ τῶν πλανητῶν, μὲ φαινόμενον μέγεθος ποὺ κυμαίνεται ἀπὸ +1,8 (σύνοδος) ἕως 2,9 (περιήλια ἀντίθεσις). Εἶναι ὁ μόνος πλανήτης ἡ ἐπιφάνεια τοῦ ὁποίου φαίνεται εὐκρινῶς μὲ ἐρασιτεχνικὰ τηλεσκόπια.Ὁ Ἄρης φθάνει εἰς ἀντίθεσιν, δηλαδή εὐθυγραμμίζεται μὲ τὴν Γῆ καὶ τὸν Ἥλιον ἀνὰ 26 μῆνας περίπου προσφέροντας τότε εὐνοϊκὰς συνθήκας παρατηρήσεως. Κατὰ τὴν ἀντίθεσιν εἶναι πάντοτε ἀνάδρομος.

Ἐπειδὴ ἡ τροχιά του ἔχει μεγάλη ἐκκεντρότητα, συμβαίνει δισάκις εἰς κύκλον 32 ἐτῶν νὰ συμπίπτῃ ἡ εὐθυγράμμισις αὐτὴ μὲ τὸ περιήλιον τοῦ πλανήτου, γεγονός ποὺ ὀνομάζεται περιήλια ἀντίθεσις. Ἡ περιήλια ἀντίθεσις λαμβάνει χώρα ἀνὰ 15 καὶ 17 ἔτη, πάντοτε μεταξὺ τελῶν Ἰουλίου καὶ τελῶν Σεπτεμβρίου.Τὸτε ὁ Ἄρης φθάνει καὶ τὴν ἐλάχιστην ἀπόστασιν ἀπὸ τὴν Γῆ, διότι τὸ ἀφήλιον τῆς Γῆς συμβαίνει ἐτησίως περὶ τὰς ἀρχάς Ἰουλίου. Συνεπῶς καθὼς ὁ Ἄρης εὐρίσκεται εἰς περιήλιον πλησιάζοντας πρὸς τὴν Γῆ, ἡ Γῆ εὐρίσκεται εἰς ἀφήλιον πλησιάζοντας πρὸς τὸν Ἄρην. Ἡ μέγιστη ἀπόστασίς του ἀπὸ τὴν Γῆ εἶναι ἑπταπλάσια τῆς ἐλαχίστης ἀποστάσεως μεταξὺ των. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 2779 μ.Ὀ. (+2003) ὁ Ἄρης καὶ ἡ Γῆ εὐρέθησαν εἰς τὴν πλησιεστέραν μεταξύ των ἀπόστασιν τῶν τελευταίων 60.000 ἐτῶν.

Ἄρεως Πρόσωπα (Φάσεις)

Ἄν καὶ ὁ Ἄρης εἶναι ἐξωτερικὸς πλανήτης ἐν τοῦτοις ἐμφανίζει φάσεις τινὰς, λόγῳ τῆς ἰδιαιτέρας τροχιᾶς του ἐν σχέσει μὲ τὴν Γῆ. Αἱ φάσεις εἶναι δύο μόνον, πλήρης καὶ ἀμφίκυρτος (ὀλίγον πρὸ πληρότητος) - οὐδέποτε ἐμφανίζεται ἡμίκυρτος.

Σύνοδος / Ἀντίθεσις, Ἀναδρομὴ καὶ Συνοδικός Κύκλος 

Ὁ Ἄρης, ὡς ὅλοι οἱ ἐξωτερικοὶ πλανήται, σχηματίζει δύο κύριας ὄψεις ἐν σχέσει μὲ τὴν Γῆ, τὴν Σύνοδον καὶ τὴν Ἀντίθεσιν. Ἡ φαινόμενη ἀνάδρομος κίνησις τοῦ Ἄρεως συμβαίνει πάντοτε πλησίον τῆς ἀντιθέσεως καὶ ἐξηγεῖται εἰς τὸ ἀκόλουθον σχῆμα.

Καθῶς ὁ Ἄρης πλησιάζει πρὸς τὴν εὐθυγράμμισιν μετὰ τῆς Γῆς καὶ τοῦ Ἡλίου ἡ Γῆ προσπερνᾷ τὸν Ἄρην κατὰ τὴν ἐγγυτέραν πρὸς τὸν Ἥλιον καὶ ταχυτέραν τροχιάν της. Αὐτὴ ἡ προπόρευσις τῆς Γῆς εἰδωθεῖσα ἐκ τῆς γηίνης ὀπτικῆς γωνίας δίδει τὴν ἐντύπωσιν ὀπισθοδρομήσεως τοῦ Ἄρεως ἐπὶ τοῦ φόντου τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων τῆς Ἐκλειπτικῆς.

Ὁ Ἄρης χρειάζεται 1,881 ἔτη (γήινα) διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ μία πλήρην ἡλιακὴν περίφοράν καθὼς κινεῖται ολίγον τὶ βραδυτέρως τῆς Γῆς. Λόγῳ τῶν διαφορετικῶν ταχυτήτων τῶν τροχιῶν τῶν δυο σωμάτων, ἡ εὐθυγράμμισίς των γίνεται ἀνὰ 780 ἡμέρας κατὰ μέσον ὅρον (2,135 γήινα ἔτη). Ἡ περίοδος αὐτὴ ὀνομάζεται συνοδικὸς κύκλος Γῆς-Ἄρεως. Ἕκαστη εὐθυγράμμισις σημειοδοτεῖ τὴν ἀρχήν ἑνός νέου συνοδικοῦ κύκλου μεταξὺ τῶν δύο πλανητῶν.

 Ἐν ἀντιθέσει μὲ τὴν Ἀφροδίτη ποὺ διαγράφει πεντάγωνον συνοδικὸ σχῆμα μὲ 5 ἀναδρόμους περιόδους ποὺ ἐπαναλαμβάνονται σχεδόν ἀκριβῶς εἰς τὰ ἴδια σημεῖα τῆς Ἐκλειπτικῆς, οἱ συνοδικοὶ κύκλοι τοῦ Ἄρεως καὶ ἀναδρομαί συμβαίνουν εἰς διάφορα σημεῖα τῆς Ἐκλειπτικῆς, ἀκανόνιστα καὶ μὴ-ἐπαναλαμβανόμενα μὲ ἀπόστασιν περίπου 48,8° μεταξὺ των, κατὰ μέσον ὅρον. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν μεγάλην ἐκκεντρότητα τοῦ Ἄρεως καθὼς καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀκριβῆς ἀναλογικὴ σχέσις μεταξὺ τῶν τροχιῶν τῆς Γῆς καὶ τοῦ Ἄρεως, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν Γῆ καὶ τὴν Ἀφροδίτην. Ὁ Ἄρης συμπληρώνει 7 συνοδικοὺς κύκλους (5.459,732 ἡμ.) εἰς διάστημα περίπου 15 γηίνων ἐτῶν (5.478,845 ἡμ.). Ἕκαστη ὁμάδα τῶν 7 κύκλων συμβαίνει μὲ ἀπόστασιν 18,8° (19,11 ἡμ.) ἀπὸ τὸ σημεῖον τῆς Ἐκλειπτικῆς ὅπου ἤρχισε ἡ προηγοῦμενη.

Πίναξ Περιηλίων Ἀντιθέσεων τοῦ πλανήτου Ἄρεως

Ἡμερομηνία	Ἀπόστασις (a.u.)
Aug. 3, 1608	0.376
Sept. 22, 1625	0.397
Aug. 21, 1640	0.373
July 21, 1655	0.385
Sept. 8, 1672	0.382
Aug. 8, 1687	0.374
Sept. 26, 1704	0.400
Aug. 27, 1719	0.374
July 26, 1734	0.382
Sept. 14, 1751	0.385
Aug. 13, 1766	0.373
July 12, 1781	0.397
Aug. 30, 1798	0.375
July 31, 1813	0.380
Sept. 19, 1830	0.388
Aug. 18, 1845	0.373
July 17, 1860	0.393
Sept. 5, 1877	0.377
Aug. 4, 1892	0.378
Sept. 24, 1909	0.392
Aug. 23, 1924	0.373
July 23, 1939	0.390
Sept. 10, 1956	0.379
Aug. 10, 1971	0.376
Sept. 28, 1988	0.396
Aug. 28, 2003	0.373
July 27, 2018	0.386
Sept. 15, 2035	0.382

 

Σχετικαὶ Σελίδαι ἐν Διαδικτύῳ:

Mars, a history of observation and discovery - Ἱστορία τῶν παρατηρήσεων καὶ ἀνακαλύψεων τοῦ Ἄρεως
Mars in the night sky - Ὁ Ἄρης ἐν τῷ νυκτερινῷ οὐρανῷ
Apparent Disk of Solar System Object - Προσομοίωσις μέσῳ συνθετικῆς εἰκόνος τῆς ὄψεως ποὺ θὰ ἐμφάνιζε τὸ ἐπιλεγμένον σῶμα διὰ τηλεσκοπίου, εἰς συγκεκριμένην ἡμερομηνίαν