| 05:12 | 12:21 | 19:31 |
| Ἀθῆναι | ||
Βιβλιοπροτάσεις:
ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ, ΚΑΤΑΣΤΕΡΙΣΜΟΙ
![]()
Ἐπιμέλεια κειμένου - Ἀπόδοσις: Εὐ. Σπανδάγος * Ἐκδόσεις ΑΙΘΡΑ: Μεσολογγίου 1 * 10681 ΑΘΗΝΑ * τηλ. 3301 269 - 3302622
ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ, ΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Ἐπιμέλεια κειμένου - Ἀπόδοσις: Εὐ. Σπανδάγος * Ἐκδόσεις ΑΙΘΡΑ: Μεσολογγίου 1 * 10681 ΑΘΗΝΑ * τηλ. 3301 269 - 3302622 |
Ὑποστηρίξετε τὸ μεταφραστικὸ μας ἔργο - Support our translation project
| Ἐρατοσθένης: βιογραφία & ἔργα |
|
|
|
ΚΑΤΑΣΤΕΡΙΣΜΟΙ (Ή ΑΣΤΡΟΘΕΣΙΑΙ)
Ὁ Ἐρατοσθένης ἐγεννήθη ἐν Κυρήνῃ, ἀποικία ἑλληνικὴ (εὑρισκόμενη σήμερα ἑν Τυνησίᾳ) κατά την 126ην Ὀλυμπιάδα (500-504 μ.Ὀ,) καὶ ἔζησε τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ βίου του ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ὅπου καὶ ἀπεβίωσε τὸ 582 μ.Ὀ. Ἐκ τῶν σημαντικοτέρων λογίων τῆς Ἀλεξανδρινῆς σχολῆς, διέθετε μόρφωσιν εὐρείαν καὶ αἱ ἐπιστημονικαὶ του ἐργασίαι ἦταν πολυμερεῖς. Ὁ Πτολεμαῖος Γ' ὁ Εὐεργέτης τοῦ ἀνέθεσε τὴν διεύθυνσιν τῆς βιβλοθήκης τῆς Ἀλεξανδρείας καθὼς καὶ τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ διαδόχου Πτολεμαῖου Δ' τοῦ Φιλοπάτορος. Ὁ Ἐρατοσθένης ὑπήρξε ἐπιφανῆς μαθηματικὸς, ἀστρονόμος, γεωγράφος, φιλόλογος καὶ μουσικὸς. Οἱ σύγχρονοὶ του τὸν ἀποκαλοῦσαν πένταθλον, φιλόσοφον, δεύτερον καὶ νέον Πλάτωνα, Κυρηναῖον ποιητὴν και Βῆτα, ἐνῶ ὁ ἲδιος προτιμοῦσε τὴν ὀνομασίαν φιλόλογος.
Ἐν Συήνῃ (σήμερα Ἀσσουάν) ὑπήρχε πηγάδι ὅπου τὴν ἀκριβὴν στιγμήν τοῦ θερινοῦ ἡλιοστασίου αἱ ἡλιακαὶ ἀκτίναι προσέπιπταν κατακορύφως, διότι ἡ αἰγυπτιακὴ αὐτὴ πόλις ἦτο ἀκριβῶς εἰς τὸ ὕψος τοῦ 23ου παραλλήλου (γεωγραφικὸν πλάτος 23°). Τὴν ἰδίαν ἡμέραν καὶ ὥραν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ αἱ ἡλιακαὶ ἀκτίναι σχημάτιζαν γωνίαν ἴσην τῆς γωνίας τῆς σχηματισθείσης ἀπὸ τὴν κατακόρυφον τῆς Συήνης καὶ τῆς Ἀλεξανδρείας πρὸς τὸ κέντρον τῆς Γῆς. Ὁ Ἐρατοσθένης μέτρησε την γωνίαν τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ ὑπολόγισε ὅτι εἶναι 7° 12' (ἢ 7,2°). Ἄρα καὶ τὸ διάστημα μεταξὺ Ἀλεξανδρείας καὶ Συήνης -ποὺ ἦταν γνωστὸ καὶ εἶχε ὑπολογισθεῖ εἰς 5.000 περίπου στάδια- ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸ 7,2 τῆς περιμέτρου τῆς Γῆς, δηλαδὴ τὸ 1/50ον (360 / 50 = 7,2). Ἄρα ἡ περίμετρος εἶναι 5000 x 50 = 250.000 στάδια. Τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ὁ Ἐρατοσθένης μετέβαλλε εἰς 252.000 στάδια ὥστε ἕκαστη μοίρα νὰ αντιστοιχῇ εἰς ἀκέραιον ἀριθμόν 700 σταδίων. Δεδομένου ὅτι 1 στάδιον = 164 μέτρα τότε καὶ 252.000 x 164 = 41.000 χλμ., τιμή ποὺ διαφέρει ἀπὸ τὴν σημερινὴν (40,076 χλμ.) μόλις κατὰ 1.000 χλμ. Ἡ διαφορά ὁφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ ἀληθινὴ ἀπόστασις Συήνης - Ἀλεξανδρείας εἶναι 4.860 στάδια. Ὁ Ἐρατοσθένης συνέγραψε πολλὰ ἔργα γεωγραφικὰ, μαθηματικὰ, ἀστρονομικὰ, χρονογραφικὰ και φιλολογικὰ ἀλλὰ μόνον ἐλάχιστα ἀποσπάσματα αὐτῶν ἔχουν σωθεῖ. Μερικοὶ τίτλοι τῶν ἔργων τοῦ Ἐρατοσθένους εἶναι Γεωγραφικὰ, Περὶ τῆς Γῆς ἀναμετρήσεως, Φαινόμενα, Καταστερισμοὶ, Περὶ Μεσοτήτων, Περὶ τῆς ὀκταετηρίδος, Χρονογραφίαι (ἢ Χρονικὰ). Συνέγραψε ἐπίσης ποιήματα ὅπως Ἑρμῆς (ἀστρονομικὸ), Ἠριγόνη (μυθολογικὸ) καὶ Ἀντερινύδα (καταστερισμοὶ Ἡρώων) καθὼς καὶ πολλοὺς φιλοσοφικοὺς διαλόγους. Φέρεται ἀκόμη νὰ ἐφηύρε κάποιον ὄργανον ὑπολογισμοῦ τῶν μέσων ἀναλόγων, τὸ Μεσολάβιον.
|





