Περὶ τῆς καθ' Ἕλληνας ἱερατικῆς τέχνης

Ὑποτύπωσις Ἀστρονομικῶν Ὑποθέσεων μέρος α' | μέρος β'

Ὁ Πρόκλος ἐγεννήθη ἐν Βυζαντίῳ τὸ 1188 μ.Ὀ. ἀπὸ οἰκογένειαν εὐγενῶν καταγόμενων ἐκ τῆς Ξάνθου τῆς Λυκίας, τὸν νομικὸν Πατρίκιον καὶ τὴν Μάρκελλαν. Αἱ πρῶται σπουδαί του ἔγιναν εἰς Ξάνθον καὶ ἀναφέρεται ὑπὸ τοῦ βιογράφου του καὶ διαδόχου του, Μαρίνου, ὅτι ἡ Θεὰ Ἀθηνᾶ τὸν προέτρυνε νὰ μελετήσῃ φιλοσοφία. Μετέβη εἰς Ἀλεξάνδρειαν ὅπου παρακολούθησε μαθήματα ῥητορικῆς καὶ διαλεκτικῆς τοῦ Λεωνᾶ, σκοπεύοντας νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ πατρικὸν ἐπάγγελμα. Τῇ διαρκείᾳ ἐπισκέψεως μετὰ τοῦ δασκάλου του εἰς τὸ Βυζάντιον, ἡ Ἀθηνᾶ τὸν προέτρεψε καὶ πάλι νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν φιλοσοφίαν καὶ νὰ μεταβῇ εἰς Ἀθῆνα. Ἑπιστρέφοντας εἰς Ἀλεξάνδρειαν ἐγκατέλειψε τὴν ῥητορικὴν καὶ παρακολούθησε μαθήματα τοῦ περιπατητικοῦ Ὀλυμπιοδώρου καὶ τοῦ μαθηματικοῦ Ἥρωνος (ἄλλου, ὃχι τοῦ γνωστοῦ μαθηματικοῦ).

Ἔπειτα, ἐν ἡλικίᾳ 18 ἐτῶν μετέβη εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου θὰ περνοῦσε τὸ ὑπόλοιπον τῆς ζωῆς του. Ἔγινε μαθητῆς τοῦ Πλουτάρχου τοῦ Ἀθηναῖου, ποὺ ἦταν τότε ἐπικεφαλῆς τῆς πλατωνικῆς σχολῆς τῆς Ἀκαδημίας καὶ κατόπιν τοῦ διαδόχου του, Συριανοῦ, μὲ τὸν ὁποῖον συνεδέθη μετὰ βαθείας φιλίας. Ἐκ τοῦ Συριανοῦ ἐδιδάχθη τὰς θεωρίας καὶ πρακτικὰς τοῦ πλατωνισμοῦ και τὸν διαδέχθη ἀργότερα εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς Σχολῆς, ὅπου παρέμεινε ἐπὶ 30 ἒτη, ἐξ οὗ καὶ ἡ προσωνυμία τοῦ Πρόκλου, Διάδοχος. Χαρακτηριζόταν ἀπὸ βαθειὰ θρησκευτικότητα καὶ ἦταν γνωστὸς διὰ τὰς πυθαγόρειας πεποιθήσεις του. Ἄν καὶ ὑπήρξε ἐπιφανῆς φυσιογνωμία τῆς πόλεως ἠναγκάσθη ἐπὶ 1 ἕτος νὰ διαμείνῃ εἰς Μ. Ἀσίαν, διὰ νὰ διαφύγῃ τὰς πλοκάς τῶν ἐχθρῶν του (πιθανῶς καὶ λόγῳ φθόνου) κατόπιν παροτρύνσεως καὶ πάλι τῆς Θεᾶς Ἀθηνᾶς, ἡ ὁποῖα τὸν βοήθησε νὰ ἐπιστρέψῃ ἀργότερα. Πέθανε εἰς ἠλικίαν 73 ἐτῶν καὶ ἐτάφη πλησίον τοῦ Συριανοῦ. Τὸν διαδέχθη ὁ Μαρίνος,ποὺ συνέγραψε τὴν βιογραφίαν τοῦ Πρόκλου καὶ διέσωσε τὸ γενέθλιον ὡροσκόπιόν του (ποὺ ὁ Μαρίνος ὑπολόγισε ἢ κατὰ ἄλλη ἐκδοχήν ἀπλῶς συμπεριέλαβε) .

Ὁ Πρόκλος συνέγραψε Σχόλια εἰς πολλὰ βιβλία τοῦ Πλάτωνος (Πολιτεία, Τίμαιος, Ἀλκιβιάδης, Κρατύλος), καθὼς καὶ τὸ ἐκτενὲς ἔργον Περὶ τῆς κατὰ Πλάτωνα θεολογίας βιβλία στ΄. Τὸ Ὑπόμνημα εἰς τὸ πρώτον τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων, σήμερα εἶναι ἡ σημαντικότερη πηγή μας διὰ τὴν πρώιμην ἱστορίαν τῆς Γεωμετρίας τῶν Ἑλλήνων. Ἄλλα ἔργα του εἶναι Ἐκ τῆς αὐτῆς Χαλδαϊκῆς φιλοσοφίας, Περὶ τῆς τῶν κακῶν ὑποστάσεως, Στοιχείωσις Θεολογικὴ, Στοιχείωσις Φυσικὴ (ἢ περί κινήσεως), Χρηστομαθία, Ὑπόμνημα εἰς τὰ Ἡσιόδου Ἔργα καὶ Ἡμέραι, Παράφρασις εἰς τὴν τοῦ Πτολεμαίου Τετράβιβλον κ.ἄ. Συνέγραψε ἀκόμη ὡραιότατους Ὑμνους, ἐκ τῶν ὁποίων σώζονται ἑπτὰ πλήρως καὶ τρεῖς ἀποσπασματικῶς. Τὸ ἔργον Σφαίρα, ποὺ συνήθως ἀποδίδεται εἰς Πρόκλον πιστεύεται ὅτι εἶναι τοῦ Γεμίνου Ῥοδίου.

Τὸ Περί τῆς καθ' Ἕλληνας Ἱερατικῆς Τέχνης εἶναι μία μικρῆς ἐκτάσεως ἀλλὰ σημαντικοῦ περιεχομένου πραγματεία διὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν Ἑλλήνων περὶ Ἱερατικῆς, ὃπου γίνεται λόγος περὶ Θεουργίας. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία μερικὴ ἀγγλικὴ μετάφρασις τῆς Περὶ τῆς καθ' Ἓλληνας Ἱερατικῆς Τέχνης. Εἰς τὸ Ὑποτύπωσις Ἀστρονομικῶν Ὑποθέσεων ἀναφέρει ἐκτενῶς τὰς θεωρίας τοῦ Ἱππάρχου καὶ τοῦ Πτολεμαίου περὶ τοῦ τρόπου κινήσεως τῶν πλανητῶν (ἐπίκυκλα καὶ ἔκκεντρον).