ΠΑΡΟΥΣΑ ΦΑΣΙΣ

06:2212:3118:41
Ἀθῆναι

Ἐπισκεφθεῖτε τὴν σελίδα μας στὸ FB ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΚΟΝ γιὰ νὲα & ἀνακοινώσεις


Προσφορὰ εἰς Ἀρτέμιδα, τοῦ Carracci
Προσφορὰ εἰς Ἀρτέμιδα, τοῦ Carracci
Φεβρουάριος 2017 Μάρτιος 2017 Απρίλιος 2017
Ἀπ Ἀρ Ἀρ Ἑρ Ζη Ἀφ Κρ
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Διαφήμιση
Οἱ κύκλοι τῆς Οὐρανίας Σφαίρας Εκτύπωση
Ἀπολλωνία, 30 Δεκέμβριος 2012 00:00

Παράλληλοι

Παράλληλοι λέγονται οἱ κύκλοι ποὺ ἔχουν τοὺς ἰδίους πόλους μὲ τὴν οὐράνιαν σφαῖραν. Οἱ παράλληλοι κύκλοι εἶναι πέντε: ὁ ἀρκτικός, ὁ θερινὸς τροπικός, ὁ ἰσημερινός, ὁ χειμερινὸς τροπικὸς καὶ ὁ ἀνταρκτικός.

Ἀρκτικὸς κύκλος

Ὁ ἀρκτικὸς ἢ βόρειος πολικὸς κύκλος εὑρίσκεται ὑπεράνω ὅλων τῶν ὁρατῶν κύκλων (τοῦ βορείου ἠμισφαιρίου) καὶ ἐφάπτεται τοῦ ὁρίζοντος ἐπὶ ἑνὸς σημείου. Τὰ ἄστρα ποὺ εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ κύκλου αὐτοῦ δὲν ἀνατέλλουν οὔτε δύουν ἀλλὰ εἶναι ἀειφανῆ. Τὴν νύκτα φαίνονται νὰ στρέφονται περὶ τοῦ βορείου πόλου. Ἀπὸ τὸ νότιον ἠμισφαίριον τὰ ἄστρα αὐτά εἶναι πάντοτε ἀφανῆ καὶ ὁ ἀρκτικὸς κύκλος ἀόρατος. Ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὁ ἀρκτικὸς κύκλος φαίνεται νὰ ὁρίζεται ἀπὸ τὸν ἐμπρόσθιον πόδα τῆς Μεγάλης Ἄρκτου. Ὄσο βορειοτέρως κατοικεῖ κάποιος, τόσο μεγαλύτερος φαίνεται ὁ ἀρκτικὸς κύκλος. Ἐν βορείῳ πόλῳ ὁ ἀρκτικὸς συμπίπτει μὲ τὸν ὁρίζοντα καὶ τὸν ἰσημερινόν κύκλον.

Ἐπὶ τῆς γηίνης σφαίρας, ὁ ἀρκτικὸς κύκλος ὀριοθετεῖ τὴν περιοχὴν ἀπὸ 66° 34' ἕως τὸν βόρειον πόλον (90°). Ἡ περιοχὴ αὐτὴ λέγεται ἀρκτικὴ ζώνη. Ἐκεῖ ἀπὸ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν ἕως τὴν φθινοπωρινὴν, ἡ τροχιὰ τοῦ Ἡλίου τείνει νὰ εἶναι παράλληλη πρὸς τὸν ὁρίζοντα, σχεδὸν δίχως νὰ ἀνατέλλῃ ἢ νὰ δύῃ. Τρεῖς ἑβδομάδας πρὶν καὶ τρεῖς ἑβδομάδας μετὰ τὴν ἡμέραν τοῦ θερινοῦ ἠλιοστασίου, ὁ Ἥλιος δεν δύῃ πλήρως ἀλλὰ ἐλαφρῶς βυθίζεται τῷ ὁρίζοντι καὶ κατόπιν ὁλίγου διαστήματος ἀναδύεται. Τὴν ἡμέραν τοῦ θερινοῦ ἠλιοστασίου ὁ Ἥλιος κινεῖται σχεδὸν παραλλήλως τοῦ ὁρίζοντος δίχως νὰ δύσῃ. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ καλεῖται Ἥλιος τοῦ μεσονυκτίου.

midnight-sun-transit-venus

Νυκτερινὴ φωτογραφία διαδοχικῶν λήψεων τοῦ μεσονυκτίου Ἡλίου, μὲ ταυτόχρονον διέλευσιν τῆς Ἀφροδίτης (ὁ μελανὸς κόκκος ἐπὶ τῆς ἡλιακῆς ἐπιφάνειας) - Φωτογραφία: NASA  

Τὰ ὡροσκόπια ποὺ συντάσσονται διὰ γεωγραφικὰ πλάτη ἐντὸς τοῦ ἀρκτικοῦ (καὶ ἀνταρκτικοῦ) χρῄζουν ἰδιαιτέρων ἀστρολογικῶν κανόνων ἑρμηνείας. Αὐτὸ διότι ἡ ἀπόκλισις τοῦ κυρίου συστήματος Τοποδιαιρέσεως (ὁλόκληρα ζῴδια) μὲ τὸ δευτερεύον (πορφύρειον), ποὺ δείχνει τὴν σχέσιν ἑνὸς πλανήτου πρὸς τὰ Κέντρα (ἐπίκεντρος, ἐπαναφερόμενος, ἀποκλίνων), εἶναι ἐξαιρετικὰ ἔντονη. Ὁ πλανήτης δύναται νὰ καταμερίζεται π.χ. εἰς τὸν 10ον Τόπον μὲ τὴν Τοποδιαίρεσιν Ὁλοκλήρων Ζῳδίων, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἐπαναφερόμενος (ὡσὰν νὰ ἦταν π.χ. εἰς τὸν 8ον Τόπον) ὡς πρὸς τὰ Κέντρα (π.χ. Μεσουράνημα) μὲ τὴν Πορφύρειαν Τοποδιαίρεσιν. Ἐν ταύτῃ περιπτώσει ὁ πλανήτης ἑρμηνεύεται ὡς ἐπιδρῶν εἰς τὰ θέματα τοῦ 10ου Τόπου ἀλλὰ μὲ συμπεριφορὰν πλανήτου εἰς τὴν Ἐπαναφοράν. Διὰ περισσότερα περὶ Τοποδιαιρέσεως καὶ Κέντρων δεῖτε τὸ ἄρθρον ὁ Δωδεκάτοπος.

Θερινὸς τροπικὸς κύκλος

Ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος εἶναι ὁ βορειότατος τῶν κύκλων ποὺ διαγράφει ὁ Ἥλιος κατὰ τὴν ἡμερησίαν διαδρομὴν του (ἐκλειπτική), τὴν ἡμέραν τῆς θερινῆς τροπῆς (θερινὸν ἠλιοστάσιον). Τότε παρατηρεῖται ἡ μεγίστη ἡμέρα τοῦ ἔτους καὶ ἡ ἐλαχίστη νὺξ τοῦ βορείου ἠμισφαιρίου. Κατόπιν τῆς θερινῆς τροπῆς ὁ Ἥλιος δεν φαίνεται νὰ πορεύεται ἄλλο πρὸς βορρᾶν κατὰ τὴν ἀνατολὴν του, ἀλλὰ τρέπεται πρὸς νότον, διὰ τοῦτο καὶ ὁ κύκλος ὀνομάζεται τροπικὸς. Τέμνεται ἀπὸ τὸν ὁρίζοντα εἰς δύο ἄνισα μέρη, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μεγαλύτερον τμῆμα εἶναι ὑπὲρ τοῦ ὁρίζοντος. Ἐπειδὴ παλαιότερα ἡ θερινὴ τροπή συνέβαινε ἐν Καρκίνῳ (ἐνῶ τὴν σήμερον ἐν Διδύμοις), ὁ θερινὸς τροπικὸς ἐπικράτησε νὰ ἀποκαλεῖται καὶ Τροπικὸς τοῦ Καρκίνου. Ἀλλὰ ὀρθότερον εἶναι νὰ ὀνομάζεται ὁ κύκλος αὐτὸς θερινὸς τροπικός, ὅπως τὸν ὠνόμαζαν οἱ ἀρχαῖοι ἕλληνες ἀστρονόμοι.

Ἐπὶ τῆς γηίνης σφαίρας ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος σημειοδοτεῖ τὸ βορείον ἐκεῖνον γεωγραφικὸν πλάτος ὅπου αἱ ἡλιακαὶ ἀκτίναι προσκρούουν καθέτως ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τὴν ἡμέραν τοῦ χειμερινοῦ ἠλιοστασίου, σχηματίζοντας ὀρθὴν γωνίαν 90°. Ὁ παράλληλος αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς τὴν 23° 26', ΒΓΠ καὶ ὀριοθετεῖ τὴν ἀρχὴν τῆς εὐκράτου ζώνης τοῦ βορείου ἠμισφαιρίου, τῆς ἐκτεινομένης ἕως τὸν ἀρκτικὸν κύκλον. Ὑπὸ τοῦ παραλλήλου αὐτοῦ ἀρχίζει ἡ τροπικὴ ζώνη κλίματος.

Τὴν ἡμέραν τῆς θερινῆς τροπῆς ὁ θερινὸς τροπικὸς κύκλος καὶ ἡ ἐκλειπτική συμπίπτουν. Τὰ ὡροσκόπια ποὺ συντάσσονται διὰ τὴν ἡμέραν τῆς θερινῆς τροπῆς χρήζουν ἰδιαιτέρας ἀστρολογικῆς ἑρμηνείας, ἐνῶ οἱ ἡμερήσιοι (Δίας, Κρόνος, Ἥλιος) καὶ οἱ ἐῴοι (ὅσοι ἀνατέλλουν τότε ὁλίγον πρὸ τῆς ἡλιακῆς ἀνατολῆς) πλανῆται ἔχουν τὴν μεγίστην δύναμην καὶ τὴν μεγίστην ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν περιοχῶν τοῦ παραλλήλου ποὺ ὁρίζει ὁ θερινὸς τροπικὸς (καὶ συνεπῶς ἐπί τῶν γεννήσεων ἐντός τῶν περιοχῶν αὐτῶν). Διὰ περισσότερα δεῖτε τὸ ἄρθρον Πλανητῶν Δυνάμεις.

 

solstices.gif

Ἰσημερινὸς κύκλος

Ὁ ἰσημερινὸς κύκλος εἶναι ὁ μέγιστος τῶν πέντε παραλλήλων κύκλων, ὁ ὁποῖος διχοτομεῖται ἀπὸ τὸν ὁρίζοντα εἰς δύο ἴσα μέρη, μὲ τὸ ἕνα ἡμικύκλιον εὑρισκόμενον ὑπὲρ τοῦ ὁρίζοντος καὶ ὁρατὸν καὶ τὸ ἄλλο ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος καὶ ἀόρατον. Ὁ Ἥλιος διαγράφει τὸν κύκλον αὐτὸν κατὰ τὴν ἐαρινὴν καὶ φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν, ὅπου ἡ ἡμέρα καὶ ἡ νύκτα εἶναι ἰσόχροναι ἐν ἀμφοτέροις τοῖς ἡμισφαιρίοις.

Ἐπὶ τῆς γηίνης σφαίρας ὁ ἰσημερινὸς σημειοδοτεῖ ἐκεῖνον τὸ γεωγραφικὸν πλάτος ὅπου αἱ ἡλιακαὶ ἀκτίναι προσκρούουν καθέτως ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τάς ἡμέρας τῶν ἰσημεριῶν, σχηματίζοντας ὀρθὴν γωνίαν 90°. Ὁ παράλληλος αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς τὴν 0°, καὶ ὀριοθετεῖ τὸ σημεῖον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου μετροῦμε τὸ βόρειον γεωγραφικὸν πλάτος (ΒΓΠ) καὶ ὑπὸ αὐτοῦ τὸ νότιον (ΝΓΠ). Ὁ ἰσημερινὸς διχοτομεῖ καὶ τὴν τροπικὴν ζώνην εἰς βορείαν καὶ νοτίαν, ποὺ ἐκτείνεται ἀπὸ ΒΓΠ 23° 26' ἕως ΝΓΠ 23° 26'.

Ὁ ἰσημερινὸς κύκλος καὶ ἡ ἐκλειπτική συμπίπτουν τάς ἡμέρας τῶν ἰσημεριῶν. Τὰ ὡροσκόπια ποὺ συντάσσονται διὰ τάς ἡμέρας τῶν ἰσημεριῶν χρῄζουν ἰδιαιτέρας ἑρμηνείας διότι ἐντείνεται ἡ ἰσοδυναμία τῶν πλανητικῶν ἐπιρροῶν - ὁ δὲ Ἑρμῆς εἶναι σημαντικός.

solsticew.gif

Χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος

Ὁ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος εἶναι ὁ νοτιότατος τῶν κύκλων ποὺ διαγράφει ὁ Ἥλιος κατὰ τὴν ἡμερησίαν διαδρομὴν του, τὴν ἡμέραν τῆς χειμερινῆς τροπῆς (χειμερινὸν ἠλιοστάσιον). Τότε παρατηρεῖται ἡ ἐλαχίστη ἡμέρα τοῦ ἔτους καὶ ἡ μεγίστη νὺξ τοῦ βορείου ἠμισφαιρίου. Κατόπιν τῆς χειμερινῆς τροπῆς ὁ Ἥλιος δεν φαίνεται νὰ πορεύεται ἄλλο πρὸς νότον κατὰ τὴν ἀνατολὴν του, ἀλλὰ τρέπεται πρὸς βορρᾶν, διὰ τοῦτο καὶ ὁ κύκλος ὀνομάζεται τροπικὸς. Τέμνεται ἀπὸ τὸν ὁρίζοντα εἰς δύο ἄνισα μέρη, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μικρότερο τμῆμα εἶναι ὑπὲρ τοῦ ὁρίζοντος. Ἐπειδὴ παλαιότερα, ἡ χειμερινὴ τροπή συνέβαινε ἐν Αἰγοκέρωτι (ἐνῶ τὴν σήμερον ἐν Τοξότῃ), ὁ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος ἐπικράτησε νὰ ἀποκαλεῖται καὶ Τροπικὸς τοῦ Αἰγόκερω. Ἀλλὰ ὀρθότερον εἶναι νὰ ὀνομάζεται ὁ κύκλος αὐτὸς χειμερινὸς τροπικός, ὅπως τὸν ὠνόμαζαν οἱ ἀρχαῖοι ἕλληνες ἀστρονόμοι.

Ἐπὶ τῆς γηίνης σφαίρας ὁ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος σημειοδοτεῖ τὸ νότιον γεωγραφικὸν πλάτος (ΝΓΠ) εἰς τὸ ὁποῖον αἱ ἡλιακαὶ ἀκτίναι προσκρούουν καθέτως ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τὴν ἡμέραν τοῦ χειμερινοῦ ἠλιοστασίου, σχηματίζοντας ὀρθὴν γωνίαν 90°. Ὁ παράλληλος αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς τάς 23° 26', ΝΓΠ καὶ ὀριοθετεῖ τὴν ἀρχὴν τῆς εὐκράτου ζώνης τοῦ νοτίου ἠμισφαιρίου, τῆς ἐκτεινομένης ἕως τὸν ἀνταρκτικὸν κύκλον. Ὑπὸ τοῦ παραλλήλου αὐτοῦ ἀρχίζει ἡ νότια τροπικὴ ζώνη κλίματος.

Τὴν ἡμέραν τῆς χειμερινῆς τροπῆς ὁ χειμερινὸς τροπικὸς κύκλος καὶ ἡ ἐκλειπτική συμπίπτουν. Τὰ ὡροσκόπια ποὺ συντάσσονται διὰ τὴν ἡμέραν τῆς χειμερινῆς τροπῆς χρήζουν ἰδιαιτέρας ἀστρολογικῆς ἑρμηνείας ἐνὼ οἱ νυκτερινοὶ (Ἀφροδίτη, Σελήνη, Ἄρης) καὶ οἱ ἐσπέριοι πλανῆται ἔχουν τὴν μεγίστην δύναμην καὶ τὴν μεγίστην ἐπίδρασιν.

Ἀνταρκτικὸς κύκλος

Ὁ ἀνταρκτικὸς ἢ νότιος πολικὸς κύκλος εὑρίσκεται ὑπεράνω ὅλων τῶν ὁρατῶν κύκλων (τοῦ νοτίου ἠμισφαιρίου) καὶ ἐφάπτεται τοῦ ὁρίζοντος ἐπὶ ἑνὸς σημείου. Τὰ ἄστρα ποὺ εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ κύκλου αὐτοῦ δὲν ἀνατέλλουν οὔτε δύουν ἀλλὰ εἶναι ἀειφανῆ. Τὴν νύκτα φαίνονται νὰ στρέφονται περὶ τοῦ νοτίου πόλου. Ἀπὸ τὸ βόρειον ἠμισφαίριον τὰ ἄστρα αὐτὰ εἶναι πάντοτε ἀφανῆ καὶ ὁ ἀνταρκτικὸς κύκλος ἀόρατος. Ὄσο νοτιοτέρως κατοικεῖ κάποιος, τόσο μεγαλύτερος φαίνεται ὁ ἀνταρκτικὸς κύκλος. Ἐν νοτίῳ πόλῳ ὁ ἀνταρκτικὸς κύκλος συμπίπτει μὲ τὸν ὁρίζοντα καὶ τὸν ἰσημερινὸν κύκλον.

Ἐπὶ τῆς γηίνης σφαίρας, ὁ ἀνταρκτικὸς κύκλος ὀριοθετεῖ τὴν περιοχὴν ἀπὸ 66° 34' ἕως τὸν νότιον πόλον (90°). Ἡ περιοχὴ αὐτὴ λέγεται ἀνταρκτικὴ ζώνη. Ἐκεῖ ἀπὸ τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν ἕως τὴν ἐαρινὴν, ἡ τροχιὰ τοῦ Ἡλίου τείνει νὰ εἶναι παράλληλη πρὸς τὸν ὁρίζοντα, σχεδὸν δίχως νὰ ἀνατέλλῃ ἢ νὰ δύῃ. Τρεῖς ἑβδομάδας πρὶν καὶ τρεῖς ἑβδομάδας μετὰ τὴν ἡμέραν τοῦ χειμερινοῦ ἠλιοστασίου, ὁ Ἥλιος δεν δύῃ πλήρως ἀλλὰ ἐλαφρῶς βυθίζεται τῷ ὁρίζοντι καὶ κατόπιν ὁλίγου διαστήματος ἀναδύεται. Τὴν ἡμέραν τοῦ χειμερινοῦ ἠλιοστασίου ὁ Ἥλιος κινεῖται σχεδὸν παραλλήλως τοῦ ὁρίζοντος δίχως νὰ δύσῃ. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ καλεῖται Ἥλιος τοῦ μεσονυκτίου διὰ τὸ νότιον ἡμισφαίριον.

Τὰ ὡροσκόπια ποὺ συντάσσονται διὰ γεωγραφικὰ πλάτη ἐντὸς τοῦ ἀρκτικοῦ (καὶ ἀνταρκτικοῦ) χρῄζουν ἰδιαιτέρων ἀστρολογικῶν κανόνων ἑρμηνείας.

Παρατηρήσεις:

  • Ὁ ἀρκτικὸς καὶ ὁ ἀνταρκτικὸς ἀρχίζουν ἀμφότεροι ἀπὸ τὸ πλάτος τῶν 66° 34', βόρειον καὶ νότιον ἀντιστοίχως. Τὸ ἄθροισμα τῶν 66° 34' καὶ 23° 26' εἶναι 90°. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι κατὰ τὸ χειμερινὸν ἠλιοστάσιον, ὅταν ὁ Ἥλιος εἶναι κατακόρυφος πρὸς τὸν χειμερινὸν τροπικὸν δὲν εἶναι ὁρατὸς ἐντὸς τῆς ὅλης περιοχῆς ποὺ ὁρίζει ὁ ἀρκτικὸς κύκλος. Ὀλίγον καιρὸν πρὶν καὶ ὀλίγον μετὰ τὴν χειμερινὴν τροπήν, ὁ Ἥλιος παραμένει ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος μὲ ἀποτέλεσμα συνεχὴν νύκτα. Ὁμοίως κατὰ τὸ θερινὸν ἠλιοστάσιον, ὅταν ὁ Ἥλιος εἶναι κατακορύφος πρὸς τὸν θερινὸν τροπικὸν δὲν εἶναι ὁρατὸς ἐντὸς τῆς ὅλης περιοχῆς ποὺ ὁρίζει ὁ ἀνταρκτικός. Ὀλίγον πρὶν καὶ ὀλίγον μετὰ τὴν θερινὴν τροπήν, ὁ Ἥλιος παραμένει ὑπεράνω τοῦ ὁρίζοντος μὲ ἀποτέλεσμα συνεχὴν ἡμέραν.
  • Τὸ λυκόφως εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτον εἰς τὸν ἰσημερινὸν καὶ τοὺς πέριξ αὐτοῦ τόπους, ἐνῶ διαρκεῖ πολὺ εἰς τοὺς πολικοὺς καὶ τοὺς πέριξ αὐτῶν τόπους. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν διαφορὰν τοῦ γεωγραφικοῦ πλάτους. Ἐπὶ καὶ ἑκατέρωθεν τοῦ ἰσημερινοῦ ὁ Ἥλιος δύει σχεδὸν κάθετος πρὸς τὸν ὁρίζοντα μὲ ἀποτέλεσμα μικρῆς διαρκείας λυκόφως. Ἀντιθέτως, ἐπὶ καὶ πλησίον τῶν πολικῶν ὁ Ἥλιος δύει σχηματίζοντας ἀμβλεῖαν γωνίαν πρὸς τὸν ὁρίζοντα καὶ παραμένοντας πλησίον τοῦ ὁρίζοντος διὰ ἀρκετὴν ὥραν, κατόπιν τῆς δύσεως, τὸ λυκόφως εἶναι μεγάλης διαρκείας.
  • Εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἰσημερινοῦ, ὁ Πολικὸς Ἀστήρ εἶναι μόλις ὁρατὸς πολὺ χαμηλά, σχεδὸν εἰς τὸ ὕψος τοῦ ὁρίζοντος. Διὰ τὸ βόρειον ἡμισφαίριον ἡ κατεύθυνσις τοῦ βορείου πόλου σημειοδοτεῖται ἀπὸ τὸν Πολικόν. Ὄσο βορειοτέρως κινεῖται κάποιος, τόσο ὑπερυψωμένος ἐμφανίζεται ὁ Πολικός. Ἐντὸς τῆς ἀρκτικῆς ζώνης ὁ Πολικὸς καταλαμβάνει σχεδὸν τὴν κορυφὴν τοῦ οὐρανοῦ, ὅλα τὰ ὁρατὰ ἄστρα φαίνονται να περιστρέφονται γύρω του παραλλήλως πρὸς τὸν ὁρίζοντα, ἐνὼ οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ἀνατέλλει ἢ δύει. Παρομοίως φαίνονται καὶ τὰ ὁρατὰ ἄστρα τοῦ νοτίου πόλου, ἀλλὰ δίχως νὰ ὑπάρχει ἀντίστοιχος ἀστὴρ ποὺ νὰ σημειοδοτεῖ τὸν νότιον πόλον.
  • Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δύο τροπικοὺς κύκλους, ὁ χειμερινὸς τροπικὸς γίνεται θερινὸς τροπικὸς καὶ ὁ θερινὸς τροπικὸς γίνεται χειμερινὸς τροπικὸς διὰ τὸ νότιον ἠμισφαίριον. Διὰ τοὺς τόπους τοῦ ἰσημερινοῦ, ὁ ἰσημερινὸς κύκλος καὶ οἱ δύο τροπικοὶ συμπίπτουν.

Λοξοί:

Ἡ ζώνη τῆς Ἐκλειπτικῆς εἶναι κύκλος λοξὸς, ἐπειδὴ τέμνει τοὺς παράλληλους κύκλους. Ἡ ἐκλειπτικὴ ζώνη διατρέχει καὶ τοὺς τρεῖς παράλληλους κύκλους, θερινὸν τροπικόν, ἰσημερινὸν καὶ χειμερινὸν τροπικόν. Οἱ δύο τροπικοὶ ὁριοθετοῦν τὰ σημεῖα τῶν τροπῶν ἐνῶ ὁ ἰσημερινὸς τὰ σημεῖα τῶν ἰσημεριῶν. Τὸ συνολικὸ εὖρος τῆς ζῳδιακῆς ζώνης ὅπου ἐκτείνονται οἱ ζῳδιακοὶ ἀστερισμοί (ὁ Ζῳδιακός) εἶναι περίπου 16°, δηλαδὴ 8° καὶ 8° ἑκατέρωθεν τῆς Ἐκλειπτικῆς. Ἡ κλίσις ἢ λόξωσις τῆς Ἐκλειπτικῆς εἶναι περίπου 23° 26' καὶ ὑπόκειται εἰς μικρὰς διακυμάνσεις λόγῳ διαφόρων παραγόντων. Ἡ κυριότερη διακύμανσις εἶναι ἀπὸ 22° 06' ἕως 24° 30' μὲ περίοδον 41.000 ἐτῶν. Τὴν σήμερον ἡ μέση τιμὴ τῆς λοξώσεως μειώνεται κατὰ 28'' περίπου ἀνὰ ἔτος, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν σταδιακὴν μετατόπισιν τῶν τροπικῶν κύκλων (θερινὸς & χειμερινὸς) πρὸς τὸν ἰσημερινὸν καὶ τῶν πολικῶν (ἀρκτικὸς & ἀνταρκτικὸς) πρὸς τοὺς πόλους κατὰ 15 μ./ἔτος περίπου.

ecliptic-celestial-sphere.jpg

ὁρίζων εἶναι ὁ κύκλος ποὺ ὁριοθετεῖ διὰ τὸν παρατηρητὴν τὸ ὁρατὸν μέρος τῆς οὐρανίας σφαίρας ποὺ ἀντικρίζει. Ὁ ὁρίζων διχοτομεῖ τὴν οὐράνιαν σφαῖραν ὡς πρὸς τὸν παρατηρητὴν εἰς δύο ἠμισφαίρια, ἕνα ὑπέργειον καὶ ὁρατὸν καὶ ἕνα ὑπόγειον καὶ ἀόρατον. Εἰς τὴν περιοχὴν τῶν πόλων, ὁ ὁρίζων εἶναι παράλληλος πρὸς τοὺς καλούμενους παραλλήλοις κύκλους καὶ μάλιστα συμπίπτει μὲ τὸν ἀρκτικὸν καὶ τὸν ἀνταρκτικὸν εἰς τὰ ἀντίστοιχα ἠμισφαίρια. Εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἰσημερινοῦ ὁ ὁρίζων εἶναι κάθετος πρὸς τοὺς παράλληλους κύκλους. Εἰς τοὺς ἄλλους τόπους εἶναι λοξὸς  πρὸς τοὺς παράλληλους κύκλους, ἡ δὲ κλίσις του ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν τόπον τοῦ παρατηρητοῦ.

Μεσημβρινοί:

Λέγονται καὶ κατακόρυφοι ὡς πρὸς τοὺς πόλους. Μεσημβρινὸς ὀνομάζεται ὁ κύκλος ποὺ περνάει ἀπὸ τοὺς πόλους τῆς οὐρανίας σφαίρας καὶ ἀπὸ ἐκεῖνον τὸ σημεῖον τῆς κορυφῆς, ὅπου ὅταν φθάνει ὁ Ἥλιος πραγματοποιεῖ τὸ μέσον τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν. Ὁ κύκλος αὐτός εἶναι ἀκίνητος καὶ διατηρεῖ τὴν ἰδίαν θέσιν ὡς πρὸς τὸν παρατηρητὴν κατὰ τὴν φαινομενικὴν περιστροφὴν τῆς οὐρανίας σφαίρας. Ὁ μεσημβρινὸς διαφέρει καθὼς ὁ παρατηρητὴς μετατοπίζεται ἀνατολικῶς ἢ δυτικῶς. Ὁ μεσημβρινὸς ποὺ περνάει ἀπὸ τὴν περιοχὴ τοῦ Γκρίνουιτς (Greenwich, Βρεττανία) ὡρισθη ὡς τὸ συμβατικὸν σημεῖον ὑπολογισμοῦ τοῦ γεωγραφικοῦ μήκους λίαν προσφάτως, μόλις πρὸ ἑνὸς αἰῶνος. Δυτικῶς τοῦ Μεσημβρινοῦ Γκρίνουιτς μετρᾶται σήμερα τὸ δυτικὸν γεωγραφικὸν μῆκος (ΔΓΜ) καὶ ἀνατολικῶς αὐτοῦ τὸ ἀνατολικὸν γεωγραφικὸν μῆκος (ΑΓΜ). Ἂν καὶ ἡ χρήσις ἑνὸς μόνον μεσημβρινοῦ ὡς γενικοῦ σημεἰου ἀναφορᾶς δὲν ἐξυπηρετεῖ κανέναν ἀναγκαῖον πρακτικὸν σκοπόν.

Ἡλίου Πύλες

Πολλοὶ τοπικοὶ πρῶτοι μεσημβρινοὶ ἦταν ἐν χρήσει, καὶ ἀρκεταὶ χώραι ὑπολόγιζαν συντεταγμένας βάσει τῶν τοπικῶν πρώτων μεσημβρινῶν. Αὐτὴ ἡ συνήθεια ἀνάγεται εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἐπιρροήν, ὅπου ἤδη ἀπὸ τὴν ἀλεξανδρινὴν περίοδον συναντοῦμε μετρήσεις βάσει τῶν μεσημβρινῶν τῆς Ῥὀδου, τῆς Ἀλεξάνδρειας κ.ἂ. Ὑπάρχουν ὡστόσο μυθολογικαὶ ἀναφοραὶ διὰ τὸν τόπον ὅπου ὁ Ἥλιος ἀρχίζει τὴν ἡμερήσιαν πορείαν του, τὸν καλούμενον καὶ Ἡλίου Πύλες:

"Ἀφοῦ ἄφησε τὸ πλοῖο τοῦ Ὠκεανοῦ τὸ ρεῦμα,
ἔφθασε μετὰ στὸ κῦμα τῆς πλατύδρομης θαλάσσης,
καὶ στὴν νῆσο Αἰαία ὅπου τῆς Αὐγῆς τοῦ ὄρθρου κόρης,
οἱ χοροὶ καὶ ἡ οἰκία εἶναι κι οἱ ἀνατολὲς τοῦ Ἥλιου"
Ὅμηρος, μ', στίχοι 1-4

"Τὴν Λευκὴ πέτρα περάσαν καὶ τοῦ Ὠκεανοῦ τὸ ρεῦμα,
καὶ τὶς πύλες τοῦ Ἡλίου καὶ τὴν χώρα τῶν ὀνείρων,
διάβηκαν, καὶ γοργὰ φθάσαν στὸ λιβάδι μ' ἀσφοδέλους,
ὅπου οἱ ψυχὲς διαμένουν, οἱ σκιὲς τῶν πεθαμένων"
Ὅμηρος, ω', στίχοι 11-14

"Καὶ θὰ εὕρεις τὸν οἴκον τοῦ πατρὸς σου δίχως κόπον. Ὁ τόπος ἀπὸ ὅπου ἀνατέλλει συνορεύει μὲ τὴν δικὴν μας χώραν (τὴν Αἴγυπτον)"
Συνομιλία Κλυμένης καὶ Φαέθοντος - Ὀβίδιος, Μεταμορφώσεις, 1, 773-774

"...ἡ πόλις τοῦ Αἰήτου, ὅπου τοῦ γοργοῦ Ἡλίου οἱ ἀκτῖνες κεῖνται σὲ χρυσὸ θάλαμο πλάι στοὺ Ὠκεανοῦ τὰ χείλη, ὅπου ὁ θεῖος Ἰάσων ἐπήγε"
Μίμνερμος, ἀπόσπασμα 11a

...πρὸς τὴν γῆ τῶν Αἰθιόπων, ὅπου τὸ γοργὸ του ἅρμα καὶ ἵπποι στέκουν ὥσπου νὰ ἔρθῃ ἡ ἠριγενὴς Αὐγή· ἐκεῖ ὁ υἱός τοῦ Ὑπερίωνος ἐπιβαίνει τοῦ ἄλλου ἅρματός του (τοῦ πρωινοῦ)"
Μίμνερμος, ἀπόσπασμα 12