Στὴν τρίτη διάλεξη τῆς σειρᾶς, ὁ Ρόμπερτ Σμὶτ προβαῖνει σὲ μιὰ θεμελιώδη φιλοσοφικὴ καὶ ἱστορικὴ διερεύνηση τῶν ἀρχῶν τῆς ἑλληνιστικῆς Ἀποτελεσματικῆς.

Περίληψη

  Στὴν τρίτη διάλεξη τῆς σειρᾶς, ὁ Ρόμπερτ Σμὶτ ὑποστηρίζει ὅτι ἡ ἑλληνιστικὴ Ἀποτελεσματικὴ δὲν προέκυψε ἀπὸ τὴν σταδιακὴ συσσώρευση ἐμπειρικῶν παρατηρήσεων, ἀλλὰ ὡς ἕνα ξαφνικὸ καὶ συνεκτικὸ θεωρητικὸ κατασκεύασμα, ἀνάλογο μὲ τὴν ἀνάπτυξη τῆς ἑλληνικῆς γεωμετρίας.

  Ἡ Ἀποτελεσματικὴ διαμορφώθηκε, κατὰ πάσα πιθανότητα, ἀπὸ μιὰ μικρὴ ομάδα στοχαστῶν (ὅπως οἱ Νεχεψῶ καὶ Πετοσίρις ἢ ἡ ἑρμητικὴ παράδοση) καὶ διατηροῦσε ἀρχικὰ ἕνα ἐνιαῖο πλαίσιο νοημάτων καὶ ὅρων στὸ ἀκέραιο. Ἡ ἀκεραιότητα σταδιακὰ ἄρχισε νὰ χάνεται καθὼς οἱ μεταγενέστεροι ἀστρολόγοι κληρονόμησαν τὰ κείμενα χωρὶς τὴν ὑποκείμενη διδαχή, τόσο στὴν πρακτικὴ ὅσο καὶ στὸ κοσμολογικὸ πλαίσιο. Στόχος εἶναι ἡ ἀνασύστασή του, ὄχι ὡς ἱστορικὴ νοσταλγία, ἀλλὰ ὡς προϋπόθεση γιὰ τὴν κατανόηση τῆς Ἀποτελεσματικῆς ποὺ χρειάζεται ἄλλον τρόπο σκέψης.

  Ὁ Σμὶτ ἐμβαθύνει στὴν γλωσσικὴ καὶ γραμματικὴ διάσταση, ἀναλύοντας τὴν ἔννοια τῆς ὀνομασίας Ἀποτελεσματικὴ καὶ τοῦ ρήματος «ἀποτελῶ». Ἀντί νὰ ἑρμηνεύῃ τοὺς ἀστρολογικοὺς συνδυασμοὺς τῆς πρόβλεψης μέσα ἀπὸ τὴν ὁπτικὴ μιᾶς μηχανιστικῆς αἰτιοκρατίας, τοὺς παρουσιάζει ὡς διαδικασία «ὁλοκλήρωσης» ἢ «συμπλήρωσης», ἀνάλογη μὲ τὴν σύνταξη μιᾶς πρότασης στὴν γλῶσσα. Μέσω τῆς πλατωνικῆς εἰκόνας τοῦ «Κοσμικού ζώου» (ζωντανοῦ ὀργανισμοῦ) ποὺ “συνομιλεῖ” μὲ τὸν ἐαυτό του, συνδέει αὐτὴ τὴν διαδικασία μὲ τὴν μέση φωνὴ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, ἀναδεικνύοντας ὅτι ἡ ἀστρολογικὴ ὁρολογία ἀντανακλᾶ ἐσωτερικές, διεργασίες τῆς Κοσμικής Ψυχῆς ποὺ ἀναφέρονται στὸν ἐαυτό της. Οἱ πλανητικὲς σχέσεις λειτουργοῦν ἔτσι ὡς γραμματικοὶ καὶ λογικοί-λεκτικοὶ συνδετικοὶ κρίκοι, ποὺ ταυτόχρονα ἐκφράζουν συμβάντα στὴν Κοσμικὴ Συνείδηση καὶ ἐκδηλώσεις στὸν ἀνθρώπινο βίο.

  Ἡ προσέγγιση τοῦ Σμὶτ ἐπιδιώκει νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ φιλοσοφικὰ ἐπιχειρήματα γιὰ νὰ φέρῃ διάυγεια, ἀποκαθιστώντας τὶς κρυφὲς συνδέσεις μεταξὺ τῶν ἀστρολογικῶν μεθόδων καὶ τῶν κοσμολογικῶν τους ἀντιστοιχιῶν, προσφέροντας ἔτσι μιὰ γέφυρα πρόσβασης στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ σκέψη. Ὁ ἀκροατὴς καλεῖται νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἑλληνιστικὴ Ἀποτελεσματικὴ ὄχι ὡς ἁπλοϊκὸ ἐργαλεῖο πρόβλεψης, ἀλλὰ ὡς ζωντανό, δομημένο Λόγο ποὺ ἐκφράζει τὴν σχέση μεταξὺ οὐρανοῦ, γλώσσας καὶ ἀνθρώπινης μοίρας.

Ἡ ἀπομαγνητοφώνηση ἔγινε ἀπὸ τὸ φωνητικὸ ἀρχεῖο τῆς διάλεξης σὲ ἀκριβὲς κείμενο. Ἡ μετάφρασή του στὰ ἑλληνικά εἶναι αὐτόματη ἁλλὰ ἀρκετὰ καλή, βάσει ἀκαδημαϊκῶν λεξικῶν κι ὁρολογίας. Οἱ διαλέξεις διατίθονται ἀπὸ τὴν πολυβιβλιοθήκη τοῦ Internet Archive· ἐδῶ προσθέσαμε ἀπομαγνητοφώνηση καὶ μετάφραση.